Merhaba ; Uydu iletisiminin karasal iletisim seçeneklerine göre en büyük avantajlarindan biri kullanicilara sagladigi cografi özgürlüktür . Ayni uydunun kapsama alani içinde olan herhangi iki nokta birbirine uydu üzerinden baglanabilir . Bu noktalarin ayni sehirde , ayni ülkede hatta ayni kitada bile olmasi sart degildir .

Firmalarin ihtiyaclarina gore kullanilabilecek 3 çesit uydu haberlesmesi vardir. Bunlar Vsat , SCPC ve Mesh TDMA topolojilerdir. Yazimizda bu 3 topoloji üzerinde durulacak , çalisma mantigi kullanilan ekipmanlar ve fiyat bilgileri gibi konulara ayrintili deginilecektir.

Hangi organizasyon yapisina hangi teknolojinin kullanilabilecegini anlamaya çalisacagiz.Ilk üzerinde duracagimiz baglanti sekli Vsat. Küçük Trafikli çok noktali baglantilar için ideal ! 

Küçük Trafikli çok Noktali Baglantilar : Uygun çözüm VSAT !

Bazi organizasyonlarin çok sayida bulunan uzak noktalari ( Bayiler , magazalar , servis merkezleri , subeler vb. ) merkezleri ile haberlesme ihtiyaçlari duyduklarinda kullanilabilecek en uygun teknoloji Vsat Teknolojisidir.

Vsat teknolojisinin avantajlarina basliklar halinde bakalim.

Uydu ile haberlesme olanaklari yalniz ulusal sinirlarla kisitli kalmayip, uluslararasi servisler için de iyi bir altyapi olusturur. Kullanilmakta olan uydular, Avrupa, Türkiye ve Orta Asya'yi ayni anda kapsayan çok genis kapsama alanina sahiptir.

 Uydu, Hub istasyonu ve VSAT terminallerinden olusan iletisim yapisi gerek arizalanabilecek birim sayisinin azligi, gerekse birimlerin yedekliligi ve iki ariza arasindaki ortalama sürenin uzunlugu ile karasal sistemlere göre oldukça yüksek bir avantaj saglamaktadir.

VSAT sisteminin sürekliligini artiran nedenler ayni zamanda güvenilirligini de artirmaktadir. Kullanilan özel algoritmalar haberlesme kalitesiyle birlikte güvenilirligi de arttirmaktadir.

Günümüzdeki haberlesme ihtiyaçlarinin ani ve degisken olmasi, haberlesme altyapisinin oldukça esnek olmasini gerektirmektedir. Bu yüzden tesis, servis ve gerekli yerlere, gerektigi kadar yatirim ilkesi ön plana çikmaktadir .

VSAT terminallerinin çok küçük anten ile tek bir bina içi ekipmanindan olusmasi, karasal sinirlilik ve bagimliliklarinin olmamasi büyük kolaylik saglamaktadir. Servis merkezleri ve sürekli bulundurulan yedek ekipmanlar sayesinde, problem durumunda çok kisa sürede sistem tekrar çalisir hale gelebilmektedir.

VSAT ( Very Small Aperture Terminal, küçük uydu terminali) çok noktali, ve kapasite paylasimina açik uygulamalar için gelistirilmis bir uydu teknolojisidir. VSAT teknolojisinin belirleyici unsurlari ;
Müsteri noktasina konulan ekipmanin küçük boyutlu olup montajinin diger teknolojilerle çalisan uydu terminallerine göre daha kolay, ve maliyetsiz olmasi
Tahsis edilmis olan uydu kapasitesinin dinamik sekilde pek çok nokta arasinda paylastirilabilmesi.
Noktalarin Comsat Operasyon Merkezi tarafindan monitor edilip yönetilebilmesi
Ilk yatirim maliyetinin düsük olmasi
IP tabanli olmasi ve ayni zamanda router görevi de görmesi
VLAN Tagging destegi, uygulama ve organizasyon yapisina göre kullanici alt sebekelerine bölünebilme
Broadcast/narrowcast/multicast uygulamalari için karasal çözümlere göre daha uygunluk
VSAT terminallerinin küçük boyutlu ve düsük maliyetli olmasina olanak saglayan özellik, Hub istasyonunda kullanilan büyük çapli ( 6.2 metre çapinda) merkez antendir. Dolayisi ile

VSAT sebekelerinde, müsteri lokasyonuna kurulmus olan VSAT Terminalleri baglantilarini Comsat`in Istanbul’da kurulu olan VSAT Hub Istasyonu üzerinden gerçeklestirmesi gerekmektedir. Bu da iki VSAT terminali arasinda trafigin Hub üzerinden geçmesi anlamina gelir. Bu özellik VSAT teknolojisini daha çok merkez ve sube arasinda trafik olan uygulamalarda elverisli kilar.

OUTBOUND: VSAT sistemlerinde trafigi merkezden uç noktalara (HUB dan terminallere) ileten uydu tasiyicisina Outbound diyoruz. Asagidaki sekilde görüldügü gibi Hub, terminallerin tüm trafigini tek tasiyici içerisinde terminaller yönünde yayinlar. Terminaller, Outbound yayini içerisinden sadece kendileri için gönderilmis olan veri trafigini filtreler ve yerel aga sunarlar. Outbound yayininda birden fazla uç noktaya ayni tasiyici üzerinden veri akisini saglayan bu teknik TDM (time division multiplexing) diye adlandirilir. TDM tekniginin günlük yasamda rastladigimiz diger bir uygulamasi GSM sebekelerinde baz istasyonlarindan cep telefonu yönündeki ses akisidir.

INBOUND: Uç noktalardan merkez yönünde veri akisini saglayan uydu kanali VSAT terminolojisinde Inbound diye adlandirilir. Inbound kanali TDMA (Time Division Multiple Access) çoklu erisim prensibi ile çalisir. Asagidaki sekil Inbound TDMA kanalinin çalisma seklini görsel olarak anlatmaktadir.

Sekilde de görüldügü gibi VSAT terminalleri gönderecekleri veriyi Hub tarafindan önceden belirlenmis zaman dilimleri içerisinde yayinlayarak Hub’a iletirler. Bu zaman dilimleri VSAT terminolojisinde `Burst`diye adlandirilir. Hub, Burstlerin baslama ve bitis zamanlarini öyle belirler ki, terminallerin gönderdigi Burstlerin uyduya varis zamanlari çakismaz.

TDMA çoklu erisim prensibi ayni zamanda GSM sebekelerinde Cep Telefonundan Baz Istasyonu yönündeki ses trafiginin iletimi içinde kullanilir.

Potansiyel Kullanim Alanlari


Bankacilik : VSAT lar banka subelerinin ve ATM’lerin bilgi islem merkezlerine kesintisiz bir biçimde baglanmasinda kullanilabilirler.

Araci kurumlar    : Araci kurumlara ait subelerin merkezle veya “broker”larla olan ve çok yüksek kesintisizlik isteyen veri veya ses baglantilarini gerçeklestirmede kullanilabilir.

Sigorta sirketleri :Sigorta acentalarinda yapilan islemler, hasar raporlari, düzenlenen poliçeler, yapilan ödemeler, provizyonlar çok kisa sürede ana merkeze bildirilebilir

SCADA : Boru hatlari, enerji nakil hatlari, elektrik santrallari, gözlem istasyonlari ve benzerlerinin islem merkezlerine haberlesme alt yapisindan bagimsiz bir sekilde baglanmasinda rakipsiz uygulamalar sunarlar.

POS : Kredi ve banka kartlarinin provizyonlarinda haberlesme alt yapisindan bagimsiz bir sekilde kullanilabilirler.


Perakende: Süpermarketlerde stok kontrolü, fiyatlarin güncellestirilmesi, çalisanlarin uzaktan egitimi gibi konularda kullanilabilirler .

Haber dagitimi : Haber ajanslarinca haberlerin dagitiminda ve meteoroloji merkezlerince hava tahmin raporlarinin dagitiminda kullanabilir.


Telefon: Altyapinin zayif oldugu veya olmadigi kirsal kesimlerde telefon hizmeti verilmesi.

Uzaktan Egitim    : Bankalar, lokanta zincirleri, sigorta sirketleri, araci kurumlar, servisler, bayiler gibi genis bir alana yayilmis sirket zincirlerinde çalisanlara merkezden egitim verilmesinde veya egitimler için üretilmis döküman ve videolarin dagitilmasinda kullanilabilir.


Internet erisimi     : Internet erisimi genelde asimetrik oldugu (kullanicidan internete az veri gittigi, internetden kullaniciya çok veri geldigi için) uydu araciligiyla 400 kbps hizlara kadar internet erisimi cüzi maliyetlerle mümkündür. Söz konusu uygulamada kullanicidan internete çikis telefon hatlariyla, internetden kullaniciya gelis uydu araciligiyla saglanmaktadir.

2.çözüm olarak noktadan noktaya uydu baglanti sekli olan SCPC olarak adlandirilan baglanti sekline detayli olarak göz atalim.
 

NOKTADAN NOKTAYA (SCPC) BAGLANTI

Yüksek hizda baglanti imkani saglayan SCPC teknolojisi yurt içi ve yurt disi noktadan noktaya baglanti ve videokonferans uygulamalarinin yanisira, kritik noktalarin yedeklenmesinde de Bankalar, Endüstri Kuruluslari, Holdingler, Medya kuruluslari tarafindan yaygin olarak kullanilmaktadir.

HUB olmadan çalisir.
Noktadan noktaya en verimli erisimi saglar.
Kiralik hat (leased line) yapisina en yakin uydu çözümüdür.
Yüksek kapasitelere kolay çikabilir. (64Kbps – 40Mbps)
Her bölge kendine tahsis edilen uydu kanalini kullanir.
Paylasimsizdir.
Asimetrik kullanilabilir. Yani alis ve veris hizlari farkli tanimlanabilir.


AVANTAJLARI

Her bölgeye kendine ait uydu kapasitesi tahsis edilir.
Tamamen karasal hatlardan bagimsizdir.
Uydu kapasitesi en verimli sekilde kullanilir.

SCPC

SCPC (single carrier per channel – her devre için bir tasiyici) uydu uzerinden telekomünikasyon servisi saglanmasi için kullanilan temel uydu iletisim seklidir. SCPC türü devreler fonksiyonel olarak karasal kiralik hat yada noktadan noktaya radyo link hatlarina benzerler. Söyle ki, SCPC devreleri sadece iki noktayi birbirine baglarlar ve telekomünikasyon servislerinde kulanilan tüm trafik çesitlerini (telefon, internet, Frame Relay, ATM, VPN, video, vb ..) desteklerler.

 SCPC teknolojisinin öne çikaran önemli özellikleri:

çatidan – çatiya baglanti kurma imkani saglar, ve karasal altyapidan tamamen bagimsizdir.
Kullanilan teknolojinin basitligi hem kurulum kolayligi hem de müdahele gereksinmeden yüksek kesintisizlik saglar.
SCPC link hatti için ayrilan uydu kapasitesi paylastirilmaz


Bu özelliklerinden dolayi SCPC servisi özellkle insaat santiye merkez baglantilari, GSM sebekeleri, uluslararasi baglantilar için ideal bir çözümdür.

Yönetilen SCPC

Yönetilebilen SCPC servisi, adinin da ima ettigi gibi normal SCPC servisinin Servis Saglayici firma  Kontrol Merkezi tarafindan uzaktan yönetilebilen seklidir. Bu özellik, müsterinin kendine tahsis edilmis uydu kapasitesini ihtiyacina göre SCPC devreleri arasinda kaydirmasini saglar. Bu islem, Servis Saglayici firma Kontrol Merkezi operatörleri tarafindan uzaktan kumanda ile müsterinin uydu modemlerinin konfigürasyonun degistirilmesi seklinde gerçeklestirilir.

Yerinde müdahele gerekmedigi için SCPC devrelerinin yeniden konfigüre edilmesi dakikalar içerisinde tamamlanir ve istege göre istendigi kadar tekrarlanabilir.

Asagidaki örnekte Merkez Ofis ile Bölge Ofisleri arasinda SCPC baglantisi bulunmaktadir.

Müsteri kendisine tahsis edilmis uydu bant kapasitesi içinde kalacak sekilde bu SCPC devrelerinin hizlarini degistirebilir ya da yeni SCPC devreleri olusturabilir. Asagida görülen sekilde ise müsterinin talebi dogrultusunda yeniden konfigüre edilmis SCPC sebekesi görülmektedir.

Bu sekide, Yesil renk ile gösterilen SCPC devresinin hizi azaltilmis ve hiz azaltmasindan bosa çikan kapasite kirmizi renk ile gösterilen ve iki bölge ofisini baglayan yeni bir SCPC devresi için kullanilmistir. Daha önce de bahsettigimiz gibi, bu islem ve benzeri islemler müsterinin Servis Saglayici firma  Kontrol Merkezini aramasindan sonra on dakika içerisinde gerçeklestirilebilmektedir.

Yönetilen SCPC servisinin sundugu bu esneklik, Müsteriye degisen ihtiyaçlari dogrultusunda kullandigi uydu kapasitesini kendi insiyatifine göre en uygun ve verimli sekilde kullanmasina imkan saglar.

3.çözüm olarak Full Mesh topoloji olarak adlandirilan Mesh TDMA topolojisine göz atalim.
MESH TDMA

Mesh TDMA (time division multiple acces, zamana bölünmüs çoklu erisim) uydu sebekesinde bütün noktalarin birbirleriyle dogrudan baglanti yapmasini saglayan bir çoklu erisim sistemidir. Teknoloji olarak SCPC’den daha karmasik olan ve dolayisi ile operasyonel olarak yüksek düzeyde uzmanlik gerektiren Mesh TDMA, çok noktali (3 – 20) ve her nokta arasinda dogrudan baglanti ihiyaci olan sebekelerde, hem performans and hem de ekonomik avantajlar saglar.

Mesh TDMA prensibi ile çalisan uydu sebekelerinde uydu kapasitesi, noktalar arasinda çalisan devreler için degil, uydu sebekesinin tamamina tahsis edilir. Sebekeyi yöneten kontrol birimi sebekedeki noktalarin (terminallerin) kapasite ihtiyacini sürekli kontrol ederek, kapasiteyi bu ihtiyaç dogrultusunda terminaller arasinda dinamik olarak paylastirir. Bu mekanizma sayesinde uydu kapasitesi o an ihtiyaç duyulan noktalarda kullanilir ve ihtiyaç olmayan noktalarda atil bekletilmesi engellenmis olur.

Kontrol Sistemi: Sebekeyi dinamik olarak kontrol eden sistem, genelde bu görevi üstlenecek sekilde konfigüre edilmis sebekede kullanilan terminallerden bir tanesidir. Kontrol terminali ayni zamanda trafik terminali olarak görev yapar ve bulundugu noktanin uydu baglantilari içinde kullanilir. Bu kontrol terminali sebekedeki diger terminallerle kurmus oldugu düsük kapasiteli kontrol baglantilari ile hem terminallerin kapasite ihtiyacini izler hemde bu ihtiyaçlar dogrultusunda kapasiteyi yönlendirir ve tahsis eder.

Kapasite tahsisindeki dagitim mekanizmasinin çalisma prensibi, toplam kapasitenin küçük zaman dilimleri (milisaniyeler ölçeginde) olarak terminallere paylastirilmasi seklindedir. Baska bir deyis ile, kontrol terminali, trafik terminallerini uydu kapasitesini belirlemis oldugu zaman dilimi içerisinde kullanmak için yetkilendirir. Kontrol terminali belirledigi bu zaman dilimlerinin uzunluklarini degistirmek yoluyla diger trafik terminallerine ayirmis oldugu kapasiteyi ayarlar.

Asagidaki sekil Mesh TDMA teknolojisinin çalisma seklini görsel olarak anlatmaktadir. Bu örnekte, kontrol terminali asagidaki listelemde belirtildigi sira ile toplam uydu kapasitesini terminaller arasi tahsis etmektedir.

• Merkez ile B noktasi arasi
•   Merkez ile C noktasi arasi
•   B Noktasi ile C noktasi
•   Merkez ile A noktasi arasi
•   Merkez ile C noktasi arasi
•   A Noktasi ile B Noktasi arasi

önceliklendirme: Trafigin yogun oldugu dönemlerde, Terminalleri ve Kontrol sisteminin configürasyonu yapilarak, kullanicalar açisindan önemli olan, ya da gerçek zamanli uygulamalar (örnegin Telefon Trafigi) için uydu kapasitesi tahsisini önceliklendirmek mümkündür. Mesh TDMA sistemi, önceliklendirme için DifServ yada ip paketlerinin TOS bilgisini kullanarak öncelendirmek gibi endüstri standardi önceliklendirme sekillerini kulanir.

Bu yazimizda Dunya genelinde kullanilan 3 uydu baglanti seklinden bahsettik.Baglanti sekillerinin mantigini anlamaya çalistik.Kullanim alanlarini açiklamaya çalistik. Avantajlarindan bahsettik.Firmalarin ihtiyaclarina göre hangi baglanti seklini kullanabileceginden bahsettik.Resimler Comsat firmasindan mühendis Cemil Bey’den alinmistir.Kendisine tesekkürlerimi sunuyorum.Umarim okuyucalara yararli bir çalisma olmustur.

                                                                                                                ORHAN ERGüN

                                                                                                                                           NETWORK UZMANI

Ortalama Üye Değerlendirmesi

   (3 Oylamalar)

Yorum Sayısı: 4 / 4