Merhaba arkadaslar bu makale ile baslayan serimizde Frame Relay networkleri hakkinda genel kavramlardan baslayarak gelismis özelliklerine ve konfigürasyonlarina kadar bilgiler vermeye çalisacagiz. Bu ilk bölümde SVC, PVC, DLCI, CIR, LMI gibi konularda genel bazi bilgiler verirken, Leased Line’lar ile bir karsilastirmada yapacagim.

Frame Relay Non-Broadcast Multi Acces bir Packet Switching teknolojisidir. Packet Switching ve Circuit Switching kavramlarini hep duymussunuzdur. Ikisi arasinda kisa bir karsilastirmak yapmak gerekirse, Circuit Switching teknolojisinde bizim adimiza bir devre kuruldugunda, yaptigimiz data transferleri her zaman ayni yolu kullanarak hedefe ulasirlarken, Packet Switching teknolojisinde paket bazli path degisimi olabilir. Circuit Switching için verebilecegimiz en güzel örnek ISDN, Packet Switching için ise Frame Relay networkleridir.



Frame Relay networkleri VC (Virtual Circuit) olarak adlandirdigimiz devreler ile bir çok nokta arasinda veri transferi yapmamiza olanak saglar. Bu noktada diger baglantilardan farki, örnegin Leased Line’lar ile karsilastirdigimizda daha düsük maliyetli olmasidir diyebiliriz.



çogu zaman Frame Relay ile ilgili teknik dökümanlari takip ederken Service Saglayicinin bir bulut ile simgelendigini görmüssünüzdür. Frame Relay bulutu servis saglayicinin sahip oldugu çok sayida Frame Relay Switch’den olusmaktadir.




örnegin böyle bir networkte A noktasindan B noktasina paketler gönderilirken iki ayri yolda kullanilabilir. Tabii ki gerçek Frame Relay bulutlarinda çok daha fazla sayida Frame Relay Switch olacaktir. Frame Relay switchlerin sayisi, konfigürasyonlar bizi ilgilendirmez zita bunlar tamamiyla Frame Relay Servis Saglayicisinin kontrolünde olacaktir.

Frame Relay teknolojisinde bizim cihazlarimiz DTE (Data Termination Equipment), servis saglayicinin cihazlari yada networkü ise DCE’dir (Data Communications Equipment) . DCE network içerisinde bizim için olusturacak virtual circuit’ler DLCI numaralari ile tanimlanirlar. Servis saglayici tarafindan bizlere atilan DLCI numaralari sadece localdir. Her nokta için servis saglayici tarafindan atanan DLCI numaralari ile tanimlanan virtual devreler ikiye ayrili;

1. SVC: Switched Virtual Circuit
2. PVC: Permenant Virtual Circuit

SVC aslinda uygulmasi olmayan bir Frame Relay devre tanimlamasidir. Daha çok ISDN’e benzer ve hattin kullanilmadigi durumlarda devre kapanir, yeniden kullanim için trafik olustugunda yeniden Call Setup gerçekleserek yeni devre kurulu.

Daha çok uygulamasi olan ise PVC’dir. Devre bir kere kurulduktan sonra ne kadar idle durumda kalirsa kalsin hat aktif dutumda kalacaktir. Makalenin bundan sonraki bölümlerinde Frame Relay devrelerini çogunlukla kullanilan teknoloji oldugu için PVC olarak kullanacagim.



Her bir DLCI numarasi bir PVC’ye aittir. örnegin yukarida ki sekilde Router A için iki ayri noktaya PVC tanimlanmistir, dolayisiyla iki ayri DLCI numarasi vardir. Bu numaralardan 100 ile Router B’ye, 400 ile Router C’ye baglanmaktadir. Yine dikkat etmissinizdir, iki nokta arasindaki PVC’leri isaret eden DLCI numaralari her iki uçta farklidir. Daha öncede belirttigimiz gibi bu numaralar locale özeldir.

DLCI numaralari havaalanlarindaki uçus kapilarina benzetilir. örnegin Istanbul’dan Ankara’ya gidecekse, Istanbul da ki 768 no’lu kapidan çikarken Ankara’da çok daha farkli bir kapidan giris yapabilir. Her iki noktadaki kapi yada uçus numaralarinin gidilen yerdeki numaralar ile hiç bir ilgisi yoktur, hatta uçaga binildiginde o numaralar hakkinda kimsenin bilgiside yoktur. DLCI numaralarida örnegin Router A için 100, sadece Router B’ye ulasabilecegi çikis noktasi gibi düsünülebilir.

Burada aklimiza söyle bir soru gelebilir; Peki DLCI hangi DLCI numaralarinin hangi routerlara gitmek için kullanilacagini Routerlar nereden bilirler ? Bu static ve dinamik olarak iki sekilde saglanmaktadir.

1. Inverse ARP (Dinamik)
2. Frame-Relay Map komutu (Statik)

Baska iki önemli kavramda Local Access Rate (LAR) ve Comitted Information Rate (CIR)’dir. LAR ve CIR degerleri birbirinden farkli olabilir. Yine yukaridaki sekilde Router A için LAR 1,5 Mbps iken Router B ve Router C için tanimlanmis PVC’lerde 48 Kbps’dir.

CIR degeri servis saglayici tarafindan her bir PVC için garanti edilen bantgenisligidir. Bu deger bazi durumlarda asilabilir ama bu degerin altina inilmeyecektir.

Sekilde gördügümüz bir baska kavramda Local Management Interface (LMI)’dir.

LMI bizimle Frame Relay bulutu arasindaki sinyallesme mekanizmasidir ve PVC hakkinda bize bilgilerin gönderilmesini saglar. Cisco Routerlarin destekledigi 3 farkli LMI sekli vardir; Cisco, ANSI ve Q933 A. 11.3 IOS ve sonrasina sahip Routerlar servis saplayicinin kullandigi LMI type’ini kendileri algilayabilirken, daha eski IOS’e sahip Routerlarda LMI Type konfigürasyon sirasinda belirtilmelidir.

Routerlarin Frame Relay switchlerden alacagi LMI bilgileri üç çesit olabilir;

Active State : PVC baglantisi her iki noktada tamamdir ve devre data transferi yapmak için hazir durumdadir. (Kisaca Active görmek iyidir diyebiliriz.:) )

Inactive State: üzerinde çalistigimiz Router’in Frame Relay Switch ile baglantisi düzgün bir sekilde çalismaktadir fakat uzak noktanin baglantisi hazir degildir, dolayisiyla veri transferi yapilamaz.

Deleted : LMI sinyallerinin alinmamasi durumudur. Bu bir Router ile Frame Relay Switch arasinda tanimli bir servis olmadigini gösterir.

Simdi adim adim LMI ve Inver ARP’in birlikte çalisarak Frame-Relay maplerimizi nasil olusturdugunu inceleyecegiz.Dikkatle incelendiginde Frame Relay bulutu ve Routerlar arasindaki iletisim, LMI ve Inverse ARP’in tam anlamiyla anlasilacagini düsünüyorum.




1. Routerlar modem araciligi ile Frame Relay Switchlerine baglanirlar.

2. Router interfacelerinde frame relay konfigürasyonu yapildiktan sonra Frame Relay switche bir sorgu gönderilir. Bu sorgu ile Frame Relay switchden LMI bilgisi istenmektedir.


3. Frame Relay switch Routerlardan bu istegi aldiktan sonra Router için local DLCI numarasi ve LMI durumunu içeren bir cevap döner. Sekilde de görülecegi gibi DLCI 100 ve 300 numaralari, durumu Active olarak ilgili Routerlara gönderilmistir.

4. Routerlar aldiklari her aktif DLCI numrasi için Inverse ARP mesaji gönderirler. Bu mesaj aslinda Routerin ip adresini PVC’nin diger noktasina iletmesinden baska birsey degildir.

5. Inverse Arp mesajlarini alan Routerlar frame-relay map ifadelerini dinamik olarak olustururlar. Bu map ifadeleri Local DLCI numaralari ve bu DLCI numaralari ile ulasabilecekleri ip adreslerini içermektedir.

6. Inverse ARP mesajlari her 60 saniyede bir yeniden gönderilir.


7. LMI bilgileri ise her 10 saniyede bir, Keepalive mesajlari denen mesajlar ile yeniden kontrol edilmektedir.


Frame Relay Topolojileri

Frame Relay üzerinde farkli topolojiler olusturulabilir. En yaygin olarak kullanilan topoloji Hub and Spoke ya da Star Topoloji olarak adlandirdigimiz yapi olmak ile birlikte Full Mesh ve Partial Mesh topolojilerde olusturulabilir. Her bir topoloji ayni topolojiyi kullanan Leased Line’lara göre çok daha ucuz olacaktir.

Full Mesh yapilarda bütün noktalar arasinda PVC’ler tanimlanir. Maliyetinin yüksek olmasi dezavantajina karsin, her noktaya tahsis edilmis PVC’lerin olmasi diger topolojilere göre daha yükse performans saglar. Bu yapilarda Redundancy^de üst seviyededir. Iki nokta arasindaki linkin down olmasi gibi bir durumda veri akisini tamamiyla durdurmak yerine paketlerin diger noktalar üzerinden gönderilmesi saglanabilir.

Partial Mesh topolojiler Full Mesh’e çok benzer. Burada her nokta arasinda PVC tanimlamak yerine bazi noktalar arasinda örnegin trafigin yogun oldugu noktalar arasinda PVC’ler vardir. Full Mesh topolojiye göre daha az PVC olacagindan daha düsük bir maliyetten söz edilebilir.

Burada benim daha çok üzerinde duracagim topoloji Star Topolojidir. Hub and Spoke topolojide denen bu topolojide Hub olarak adlandirilan bir merkez vardir ve bizim türkçede sube olarak adlandirabilecegimiz Spoke noktalar vardir. Spoke Routerlar arasinda direk baglanti olmamak ile birlikte Hub üzerinden birbirleriyle haberlesebilirler. Maliyetinin diger iki topoloji ile karsilastirildiginda çok daha düsük olmasi sebebiyle en çok tercih edilen topoloji seklidir. Hub and Spoke topolojilerden baglantilar Point – to – Point yada Point – to –Multipoint seklinde yapilabilir.

Point – to –Multipoint bir baglanti olusturuldugunda Distance Vector bir protokol ile yönlendirme islemleri yapilmak istendiginde bazi problemler ile karsilasilabilir. Split Horizon kurali geregi Distance Vector protokoller aldiklari bir update bilgisini aldiklari interface’den geri göndermexler. Dolayisiyla Multipoint bir Hub Router’i bir noktada aldigi routing update’i diger noktalara göndermeyecektir. Bu durum Split Horizon devre disi birakilarak yada baglantilar Point – to – Point’e çevrilerek giderilebilir. Point –to – Point baglantilar yapabilmek için her nokta için ayri fiziksel interfacelere ihtiyaç yoktur. Böyle durumlarda Subinterfaceler kullanilabilir.

Point – to – Point baglanti gerçeklestirebilmek için her PVC için ayri bir subnet kullanilmasi gerekliligi unutulmamalidir. Buna karsin Multipoint baglantilarda tek bir subnet kullanilarak bir çok noktaya baglanti gerçeklestirilebilir.


Evet arkadaslar bu makalemizde Frame Relay teknolojisi ile ilgili bazi genel kavramlar üzerinde durarak yapinin nasil çalistigini anlamaya çalistik. Bundan sonraki makalelerimizde konfigürasyonlardan bahsederken yine buradaki bilgilerden yararlanacagiz. Umarim faydali olmustur, herkese iyi çalismalar.










 

Ortalama Üye Değerlendirmesi

   (1 Oylama)

Yorum Sayısı: 3 / 3